Tết Đoan Ngọ
Còn gọi là Tết diệt sâu bọ, mùng 5 tháng 5. Nhằm mùng 5 tháng Năm âm lịch.
Tết Đoan Ngọ sắp tới là thứ Tư, 9/6/2027 dương lịch — còn 235 ngày nữa. Hôm ấy là mùng 5 tháng Năm âm lịch, năm âm lịch 2027.
Tết Đoan Ngọ rơi vào ngày nào dương lịch
| Năm | Ngày dương lịch | Thứ | Ngày âm lịch |
|---|---|---|---|
| 2026 | 19/6/2026 | Thứ Sáu | 5/5 âm lịch |
| 2027 | 9/6/2027 | Thứ Tư | 5/5 âm lịch |
| 2028 | 28/5/2028 | Chủ nhật | 5/5 âm lịch |
Ngày âm lịch của dịp này cố định là mùng 5 tháng Năm; ngày dương lịch trong bảng do máy tính lịch của site đổi ra, không chép tay. Căn cứ: Ngày âm lịch cố định của các dịp lễ tết
Mùng 5 tháng Năm từng năm: trực, thần trực nhật, giờ hoàng đạo
Tên Đoan Ngọ nói tới giờ giữa trưa ngày mùng 5, tức giờ Ngọ từ 11 đến 13 giờ. Dòng giờ hoàng đạo trong bảng cho biết từng năm giờ Ngọ có nằm trong sáu giờ hoàng đạo của ngày ấy hay không, kèm Can Chi, trực và tiết khí.
| Mục | Tết Đoan Ngọ |
|---|---|
| 19/6/2026 — mùng 5 tháng Năm năm Bính Ngọ | |
| Can Chi ngày | Giáp Tý, nạp âm Hải Trung Kim |
| Thần, trực | Kim Quỹ (hoàng đạo)trực Phá |
| Tiết khí | Mang chủng |
| Giờ hoàng đạo | Tý, Sửu, Mão, Ngọ, Thân, Dậu |
| Xem tiếp | Tờ lịch 19/6Lịch tháng 6/2026Lịch âm 2026 |
| 9/6/2027 — mùng 5 tháng Năm năm Đinh Mùi | |
| Can Chi ngày | Kỷ Mùi, nạp âm Thiên Thượng Hỏa |
| Thần, trực | Câu Trần (hắc đạo)trực Trừ |
| Tiết khí | Mang chủng |
| Giờ hoàng đạo | Dần, Mão, Tỵ, Thân, Tuất, Hợi |
| Xem tiếp | Lịch âm 2027 |
| 28/5/2028 — mùng 5 tháng Năm năm Mậu Thân | |
| Can Chi ngày | Quý Sửu, nạp âm Tang Đố Mộc |
| Thần, trực | Ngọc Đường (hoàng đạo)trực Thành |
| Tiết khí | Tiểu mãn |
| Giờ hoàng đạo | Dần, Mão, Tỵ, Thân, Tuất, Hợi |
Căn cứ: Hiệp Kỷ Biện Phương Thư, quyển 7 tr. 16–17; quyển 4 tr. 8Căn cứ: Ngọc Hạp Thông Thư, tấm 034; tấm 040–043Căn cứ: Hồ Ngọc Đức
Lịch nghỉ lễ
Tết Đoan Ngọ không nằm trong danh sách ngày nghỉ hưởng nguyên lương, nên đây là ngày làm việc bình thường. Danh sách đầy đủ các ngày nghỉ hưởng nguyên lương và căn cứ của từng ngày ghi ở trang nguồn gốc cách tính.
Mùng 5 tháng Năm rơi vào khoảng cuối tháng 5 đến cuối tháng 6 dương lịch, tức quanh tiết Mang chủng và Hạ chí — đoạn nóng nhất và dài ngày nhất trong năm theo lịch tiết khí. Cột tiết khí trong bảng tờ lịch bên trên ghi rõ từng năm.
Mùng 5 tháng Năm nằm gọn trong khoảng trống dài nhất của lịch nghỉ: sau 30/4 – 1/5 và trước Quốc khánh 2/9 là bốn tháng không có ngày nghỉ hưởng lương nào. Trong các dịp âm lịch trên site, chỉ Đoan Ngọ và rằm tháng Bảy rơi vào khoảng ấy — Đoan Ngọ thì năm nào cũng rơi vào, còn rằm tháng Bảy có năm đã qua 2/9 mới tới. Cả hai đều không phải ngoại lệ của khoảng trống: vẫn là ngày đi làm bình thường.
Tết Đoan Ngọ là dịp gì
Tết Đoan Ngọ vào mùng 5 tháng Năm âm lịch. “Đoan” là mở đầu, “ngọ” là giữa trưa — ghép lại là bắt đầu giữa trưa, tức tên gọi chỉ thời điểm giữa trưa ngày mùng 5. Căn cứ: Tuổi Trẻ, 6/6/2024
Ở Việt Nam dịp này quen được gọi là Tết diệt sâu bọ. Đồng Khánh địa dư chí, được Tuổi Trẻ dẫn lại, chép rằng từ sáng sớm người ta chuẩn bị rượu và hoa quả lễ tổ tiên, rồi mọi người uống rượu, ăn hoa quả, gọi là giết sâu bọ. Căn cứ: Tuổi Trẻ, 6/6/2024 Căn cứ: Dân trí, 2/6/2022
Ngày này không nằm trong danh sách ngày nghỉ hưởng lương của Bộ luật Lao động. Căn cứ: Bộ luật Lao động 2019, Điều 112 — nghỉ lễ, tết
Vì sao người Việt gọi là Tết giết sâu bọ
Tuổi Trẻ thuật lại truyền thuyết về một ông lão tên Đôi Truân: năm ấy mùa màng bội thu thì sâu bọ kéo đến phá hoại, ông bày cho dân làng mỗi nhà lập một đàn cúng bánh gio, trái cây rồi ra trước nhà vận động thể dục để trừ sâu bọ, và dặn rằng hằng năm vào ngày này sâu bọ rất hung hăng. Tuổi Trẻ ghi rằng ở Việt Nam, ngày này còn có cái tên dân dã là ngày giết sâu bọ.
Ở Trung Quốc, ngày này gắn với tích Khuất Nguyên. Một bài khác trên Tuổi Trẻ ghi rằng các cụ nho học xưa cho người Việt ăn Tết này là bắt chước người Trung Hoa tưởng niệm Khuất Nguyên, nhưng điều ấy «xem ra không có bằng chứng xác đáng», và cách cúng, cách ăn Tết cũng không giống nước họ. Về giờ cúng, bài ấy thuật rằng trưa đến thì nhà nhà làm cỗ cúng gia tiên; còn theo Dân trí, người miền Bắc có thói quen thắp hương từ buổi sáng rồi ăn rượu nếp, quả chua.
Nguồn: Tuổi Trẻ, 6/6/2024 (Thiên Điểu, “Ông Đôi Truân liên quan gì với nguồn gốc Tết Đoan Ngọ giết sâu bọ?”) — đọc ngày 28/9/2026. Căn cứ: Tuổi Trẻ, 10/6/2024 Căn cứ: Dân trí, 2/6/2022
Những việc thường làm ngày mùng 5 tháng Năm
Cách làm khác nhau rõ rệt giữa các vùng, phần dưới nêu những việc hay gặp.
1. Ăn rượu nếp và hoa quả buổi sáng
Người miền Bắc có thói quen thắp hương vào buổi sáng, sau đó ăn rượu nếp và các loại quả chua, nóng để «diệt sâu bọ».
2. Sắm lễ cúng gia tiên
Mâm lễ thường có hương, hoa, nước, cơm rượu nếp, trái cây mùa hè như mận, vải, và bánh tro, tức bánh gio. Dân Nam Trung Bộ, Nam Bộ và một số nơi miền Bắc còn ăn cả bánh ú tro.
3. Làm những món theo lệ vùng mình
Miền Bắc hay có bánh gio ăn với đường hoặc mật; miền Trung từ Thanh Hóa trở vô Huế không thể thiếu thịt vịt, Huế có chè kê; miền Nam không thiếu chè trôi nước, xôi gấc.
Phần tập tục thuật theo báo chí trong nước; site không đăng văn khấn và không xếp ngày lễ thành tốt hay xấu. Căn cứ: Dân trí, 2/6/2022 Căn cứ: Tuổi Trẻ, 10/6/2024
Bài báo và văn bản dẫn trên trang này
- Tuổi Trẻ, 6/6/2024 (Thiên Điểu, “Ông Đôi Truân liên quan gì với nguồn gốc Tết Đoan Ngọ giết sâu bọ?”)
- Dân trí, 2/6/2022 (Khải Anh, “Loạt món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ cúng Tết Đoan Ngọ ba miền”)
- Tuổi Trẻ, 10/6/2024 (Đậu Dung, “Tết Đoan ngọ vui vầy với nhót, mận, rượu nếp và lá móng, giờ còn không?”)
Câu hỏi thường gặp
- Tết Đoan Ngọ là tết gì?
- Là dịp lễ vào mùng 5 tháng Năm âm lịch, dân gian quen gọi là Tết diệt sâu bọ. Tên “Đoan Ngọ” — đoan là mở đầu, ngọ là giữa trưa — chỉ thời điểm giữa trưa ngày mùng 5.
- Tết Đoan Ngọ ngày nào dương lịch?
- Ngày âm lịch cố định là mùng 5 tháng Năm; ngày dương lịch đổi theo năm và có trong bảng ba năm ở đầu trang này.
- Tết Đoan Ngọ ăn gì và cúng gì?
- Rượu nếp cùng mận, vải và bánh gio là món gắn với dịp này ở miền Bắc; miền Trung có thịt vịt, chè kê; miền Nam có bánh ú tro, chè trôi nước, xôi gấc. Mâm cúng gia tiên thường có hương hoa, cơm rượu nếp và trái cây mùa hè.
- Tết Đoan Ngọ 2027 vào ngày nào?
- Thứ Tư 9/6/2027 dương lịch, tức mùng 5 tháng Năm năm Đinh Mùi — ngày Kỷ Mùi, Câu Trần hắc đạo, trực Trừ.
Thuật ngữ liên quan
Muốn Tết Đoan Ngọ và mười sáu dịp còn lại tự hiện trong lịch điện thoại? Đăng ký lịch nhắc ngày lễ.
Muốn đổi một ngày âm lịch bất kỳ chứ không riêng ngày lễ? Dùng trang đổi lịch âm dương.