Tết Thanh minh

Tết Thanh minh rơi vào ngày nào dương lịch

Dịp này không cố định ngày nào cả: nó rơi đúng hôm kinh độ biểu kiến của mặt trời vượt mốc 15°, tức ngày mở tiết Thanh minh. Ngày trong bảng do bộ tính tiết khí của site dựng ra — cùng hàm mà trang ngày dùng để gọi tên tiết khí, nên hai chỗ không thể lệch nhau. Căn cứ: Jean Meeus

Tết Thanh minh là dịp gì

Thanh minh không phải một ngày âm lịch cố định, cũng không phải một ngày dương lịch cố định. Đây là một trong 24 tiết khí — những mốc chia đường đi biểu kiến của mặt trời thành 24 chặng, mỗi chặng 15 độ kinh độ. Tiết Thanh minh mở tại mốc 15°, và Tết Thanh minh là chính ngày mốc ấy được vượt qua. Căn cứ: Jean Meeus

Vì thế ngày dương lịch của Thanh minh xê dịch một hai hôm giữa các năm, trong khoảng 4/4 đến 6/4 — do năm dương lịch dài 365 ngày còn một vòng Trái Đất đi quanh mặt trời thì dài hơn chừng một phần tư ngày, nên mốc trôi dần rồi bị năm nhuận kéo lại. Ngày âm lịch tương ứng thì đổi nhiều hơn hẳn, vì âm lịch chạy theo tuần trăng chứ không theo mặt trời. Căn cứ: Jean Meeus

Câu Kiều quen thuộc “Thanh minh trong tiết tháng ba, lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh” nói đúng hai điều: Thanh minh rơi vào khoảng tháng Ba âm lịch, và dịp này vốn gồm cả phần lễ lẫn phần hội. Căn cứ: Thanh Niên, 4/4/2026

Cần phân biệt hai cách nói dễ lẫn. “Tiết Thanh minh” là cả chặng dài khoảng 15 đến 16 ngày, từ ngày mở tiết tới trước khi sang tiết Cốc vũ. “Tết Thanh minh” là riêng ngày đầu chặng ấy. Việc tảo mộ thì không buộc vào đúng ngày này: có thể làm vào bất kỳ ngày nào trong khoảng mười lăm ngày của tiết, và các ngày cuối tuần trong tiết cũng được nhiều gia đình chọn. Bảng ba năm ở đầu trang tính ngày đầu chặng. Căn cứ: Jean Meeus Căn cứ: VnExpress, 2/4/2026 Căn cứ: Dân tộc và Phát triển – VietNamNet, 3/4/2026

Trên Lịch Vàng, ngày này do chính bộ tính tiết khí dựng nên — cùng hàm tính kinh độ mặt trời mà trang ngày dùng để gọi tên tiết khí, nên ngày Thanh minh ở đây không thể lệch với dòng tiết khí trên tờ lịch từng ngày. Căn cứ: Jean Meeus

Thanh minh không nằm trong danh sách ngày nghỉ hưởng nguyên lương nào, dù là Điều 112 Bộ luật Lao động hay Nghị quyết 28/2026/QH16. Đây là ngày làm việc bình thường, và cũng là dịp duy nhất trên Lịch Vàng được tính theo tiết khí. Căn cứ: Bộ luật Lao động 2019, Điều 112 — nghỉ lễ, tết Căn cứ: Nghị quyết 28/2026/QH16

Người Việt thường làm gì dịp Thanh minh

Phần dưới thuật theo bài phỏng vấn TS Dương Hoàng Lộc trên Thanh Niên, nêu lối làm phổ biến chứ không phải quy định. Chúng tôi chỉ kể việc chuẩn bị, không nói làm thế thì được gì và không xếp ngày này thành tốt hay xấu.

1. 1. Ra phần mộ phát cỏ, sửa sang

   Việc chính của dịp này là tảo mộ: phát cỏ dại, bồi đắp những chỗ đất khuyết, cắt tỉa cây cối quanh mộ cho thông thoáng rồi thắp nhang.

2. 2. Bày lễ tại mộ

   Lễ vật khác nhau theo vùng. Ở miền Bắc thường có xôi gấc và thịt vịt; ở miền Nam nhiều nơi đã tảo mộ trước Tết nên dịp Thanh minh chủ yếu là quét dọn và tu sửa lại mộ phần nếu cần.

3. 3. Về nhà làm lễ cúng gia tiên

   Sau khi từ phần mộ trở về, các gia đình thường tụ họp lại để làm lễ cúng gia tiên. Lịch Vàng không đăng bài cúng, vì đó là chuyện mỗi nhà mỗi bản và chúng tôi không có căn cứ để nói bản nào đúng.

4. 4. Cộng đồng người Hoa ra nghĩa từ

   Ở Cần Thơ, Sóc Trăng, Bạc Liêu và nhiều nơi khác, cộng đồng người Hoa giữ nét Thanh minh khá đậm: họ ra nghĩa từ — nơi chôn cất chung của cộng đồng — với lễ vật phong phú gồm hoa, trái cây, xôi chè, vịt quay, heo quay, gà cùng nhiều loại bánh như bánh pía, bánh bò, bánh quy.

Phần tập tục thuật theo báo chí trong nước; site không đăng văn khấn và không xếp ngày lễ thành tốt hay xấu. Căn cứ: Thanh Niên, 4/4/2026

Câu hỏi thường gặp

Tết Thanh minh 2026 là ngày nào?

Bảng ba năm ở đầu trang trả lời từng năm một. Ngày ấy do bộ tính tiết khí của Lịch Vàng dựng ra theo kinh độ mặt trời chứ không chép tay, nên bạn có thể đối chiếu lại bằng dòng tiết khí trên trang lịch âm của đúng ngày đó — hai chỗ luôn khớp nhau.

Tiết Thanh minh là gì?

Là một trong 24 tiết khí, bắt đầu khi kinh độ biểu kiến của mặt trời vượt mốc 15° và kéo dài khoảng 15 đến 16 ngày cho tới trước tiết Cốc vũ. Nói cách khác đây là một mốc của lịch mặt trời, không phải một ngày của lịch mặt trăng — và đó là lý do Thanh minh không rơi cố định vào ngày âm lịch nào.

Thanh minh trong tiết tháng 3, lễ là tảo mộ nghĩa là gì?

Câu trong Truyện Kiều nói Thanh minh rơi vào khoảng tháng Ba âm lịch, và dịp ấy có hai phần: phần lễ là đi tảo mộ, phần hội là đạp thanh, tức đi chơi xuân trên cỏ. Ở Việt Nam hiện nay phần lễ được giữ gần như trọn vẹn còn phần hội thì hầu như không còn.

Tết Thanh minh ở Trung Quốc và Việt Nam khác nhau thế nào?

Theo TS Dương Hoàng Lộc trên Thanh Niên, ở Trung Quốc dịp này vừa tảo mộ vừa đi dã ngoại, du xuân, tận hưởng tiết trời ấm lên sau mùa đông. Ở Việt Nam, Thanh minh thiên hẳn về thăm viếng, sửa sang mộ phần và cúng bái, hầu như không có yếu tố đi chơi xuân. Mục thuật theo báo chí bên dưới ghi rõ hơn.

Vì sao Tết Thanh minh không cố định một ngày dương lịch?

Vì nó bám mốc kinh độ mặt trời 15° chứ không bám con số trên tờ lịch. Một vòng Trái Đất đi quanh mặt trời dài hơn 365 ngày chừng một phần tư ngày, nên mốc ấy trôi muộn dần qua từng năm rồi bị ngày 29/2 của năm nhuận kéo lại — kết quả là Thanh minh dao động trong khoảng 4/4 đến 6/4 chứ không đứng yên.

Tết Thanh minh có được nghỉ làm không?

Không. Dịp này không nằm trong 11 ngày nghỉ hưởng nguyên lương của Điều 112 Bộ luật Lao động 2019, cũng không nằm trong Nghị quyết 28/2026/QH16. Việc tảo mộ có thể làm vào bất kỳ ngày nào trong tiết, và nhiều gia đình chọn các ngày cuối tuần trong tiết.

Tết Thanh minh 2027 vào ngày nào dương lịch?

Thứ Hai 5/4/2027 dương lịch, tức ngày 29 tháng 2 năm Đinh Mùi — ngày Giáp Dần, Tư Mệnh hoàng đạo, trực Khai.

Thanh minh 2027 tảo mộ giờ nào theo giờ hoàng đạo?

5/4/2027 là ngày Giáp Dần; sáu giờ hoàng đạo: Tý (23h–1h), Sửu (1h–3h), Thìn (7h–9h), Tỵ (9h–11h), Mùi (13h–15h), Tuất (19h–21h). Chọn giờ cúng trong các giờ ấy là tục của nhiều nhà.

Thuật ngữ liên quan

• Thập nhị trực
• Can Chi